Nou, wie had dat gedacht? Je zit aan de keukentafel met de post van het pensioenfonds, en jawel, er staat dat jouw pensioenuitkering gekort wordt. Tja, dat raakt je directe portemonnee en zet je al snel aan het denken: wat gebeurt hier eigenlijk en wie krijgt dit het hardst te voelen? Het is een onderwerp waar veel mensen over praten, maar waarbij de feiten soms best ingewikkeld lijken. Toch is het essentieel om te begrijpen waar die kortingen vandaan komen en wat dat voor jou betekent.
Waarom pensioenfondsen eigenlijk moeten korten
Zie je, pensioenfondsen moeten zorgen dat ze genoeg geld hebben om alle pensioenen te betalen, nu en in de toekomst. Dat noemen ze de dekkingsgraad: de verhouding tussen het beschikbare kapitaal en de verplichtingen aan de deelnemers. Zit dat geld er niet, dan lopen ze tegen een probleem aan.
Ik herinner me een gezin waar ik mee werkte. De vader was 50, opgebouwd pensioen bij een fonds dat met flink wat onzekerheden worstelde. Het pensioenfonds kon niet anders dan korten, omdat het geld gewoon niet toereikend was. Dat is nou precies waar veel pensioenfondsen in 2026 mee te maken hebben.
Kortom, als het nodig is, kunnen pensioenfondsen de pensioenen verlagen. Dit kan bij actieve deelnemers, gepensioneerden en oud-deelnemers. Niet leuk, maar soms onvermijdelijk.
Wie wordt het hardst getroffen door pensioenverlagingen?
Niet iedereen krijgt hetzelfde percentage korting, hoor. Vaak is er leeftijdsgerelateerd verschil. Neem het voorbeeld van Pensioenfonds Reiswerk, dat jarenlang in zwaar weer verkeerde. Daar werden deelnemers onder de 60 voorgesteld een korting van zo’n 18% te krijgen, terwijl 60-plussers ‘maar’ ongeveer de helft daarvan kregen, rond 9%.
Je zou denken, dat is oneerlijk, maar het hof oordeelde anders. Want ondanks het verschil is de absolute korting voor iedereen in evenwicht. Hiermee willen ze voorkomen dat jongeren later een hoop moeten inleveren terwijl ouderen misschien te weinig behouden.
Dit soort situaties zijn meer regel dan uitzondering, vooral bij fondsen die flink in het rood staan.
Hoe komt het tot zo’n korting?
Er zijn verschillende stappen die een pensioenfonds doorloopt voordat het überhaupt kortingen gaat toepassen:
- Het pensioenfonds kan besluiten de pensioenen niet meer te verhogen (dus niet indexeren).
- Premies worden verhoogd, wat werkgevers en werknemers duurdere maanden oplevert.
- Soms wordt er extra geld gevraagd aan de werkgever.
- Als dat alles niet lukt, dan volgt dus de daadwerkelijke korting op de uitkeringen.
Het moet echt een laatste redmiddel zijn, een noodgreep om te voorkomen dat het hele fonds omvalt. Denk aan het gezegde: “Je moet eerst alle andere opties geprobeerd hebben, voordat je de thermostaat in één keer opvangt tot 14 graden terwijl je net een dekentje zoekt.” Zo werkt het ook met pensioenfondsen.
Voorbeeld: Pensioenfonds Reiswerk en het juridische gevecht
Reiswerk is het schoolvoorbeeld van hoe zo’n korting in zijn werk gaat. Ze zaten zó krap in het geld, dat verzachten niet meer mogelijk was. Uiteindelijk is het pensioen verlaagd en daarna zijn de pensioenen overgeheveld naar een ander fonds, PGB. De deelnemers waren daar niet blij mee. Ze spanden een rechtszaak aan, maar verloren in het hof.
Waar ze tegenin gingen? Dat hun pensioen vastgelegd had moeten blijven, zonder zulke kortingen. Het hof gaf echter aan dat het pensioenfonds binnen de wet opereerde, die dit soort noodmaatregelen mogelijk maakt.
Wat kun jij nu doen als je pensioen dreigt te worden gekort?
Een verlaging van je pensioen slaat hard in. Je jaarlijkse inkomsten bij pensionering worden lager, en als je nog werkt, bepaalt het deels de keuzes die je nu maakt. Daarom is het zaak om nu al inzicht te krijgen in je persoonlijke situatie en wat dat betekent voor jouw huishoudboekje.
Slim vergelijken, goed overzicht houden en op tijd actie ondernemen, zijn daarom geen loze woorden. Zo blijf je grip houden.
| Stap | Wat gebeurt er? | Effect voor deelnemers |
|---|---|---|
| 1. Dekkingsgraad onder de 105% | Stopzetten indexatie (verhoging pensioenen) | Je pensioen blijft gelijk, maar groeit niet mee met inflatie |
| 2. Dekkingsgraad blijft laag | Premies verhogen en extra stortingen vragen | Hogere lasten voor werkgever en werknemer |
| 3. Nog steeds te laag | Directe korting op de pensioenuitkeringen | Minder pensioenuitkering, direct voelbaar |
Hoe herken je een pensioenfonds met risico op korting?
Wil je weten hoe jouw pensioenfonds ervoor staat? Kijk dan eens naar de publieke informatie die ze delen, zoals de dekkingsgraad en het jaarverslag. Fondsen die al jaren onder de 105% zitten, lopen risico. Wees scherp en vraag jezelf af: “Doe ik er goed aan om nu geen actie te ondernemen?”
Een vriendin van mij merkte ooit pas laat dat haar pensioenfonds slecht draaide en stond voor de taak om ineens haar financiële plannen helemaal te herzien. Zo’n nachtmerrie wil je voorkomen.
Tips om je pensioenplanning bij te stellen
- Maak een overzicht van je verwachte pensioeninkomen inclusief mogelijke korting.
- Kijk of je extra kunt sparen of beleggen, zodat je een buffer opbouwt.
- Overweeg uitstel van pensioen als dat financieel voordeel oplevert.
- Laat je adviseren door een onafhankelijk specialist die jouw situatie kent.
Wat is de dekkingsgraad van een pensioenfonds?
De dekkingsgraad is de verhouding tussen het beschikbare vermogen van een pensioenfonds en de verplichtingen die het heeft aan haar deelnemers. Staat deze onder ongeveer 105%, dan is dit signalerend voor mogelijke problemen.
Waarom worden pensioenen soms gekort?
Als het pensioenfonds niet genoeg vermogen heeft om alle pensioenen te betalen, komt het tot maatregelen waaronder het korten van de pensioenen. Dit gebeurt vaak na het proberen van andere oplossingen, zoals het verhogen van premies.
Kan iedereen die pensioen heeft bij een fonds gekort worden?
Ja, zowel actieve deelnemers, gepensioneerden als oud-deelnemers kunnen te maken krijgen met een korting wanneer het fonds financieel onvoldoende sterk is.
Wat kan ik doen als mijn pensioenfonds gaat korten?
Bekijk je persoonlijke situatie, maak een financieel plan en overweeg om extra te sparen of uitgesteld met pensioen te gaan. Het is ook verstandig om advies te vragen aan een financieel specialist.
Is pensioeninkomen bij een verzekeraar ook gekort?
Nee, bij verzekeraars is er meestal geen mogelijkheid tot korten op het opgebouwde pensioen, omdat daar andere regels gelden dan bij pensioenfondsen.