Herken je dat? Elk jaar weer die belastingaangifte invullen en je bent ervan overtuigd dat je alles hebt meegenomen. Tot je later ontdekt dat je het eigen risico vergeten bent. Zonde, want daardoor loop je serieus geld mis. Veel mensen denken dat ze het eigen risico automatisch verrekend zien, maar zo simpel is het niet.
Wat is het eigen risico en waarom telt het mee bij de belasting?
Het eigen risico bedraagt in 2026 nog steeds €385. Dat bedrag blijft al jarenlang hetzelfde. Iedereen van 18 jaar en ouder betaalt de eerste €385 aan zorgkosten uit het basispakket zelf. Pas daarna komt de zorgverzekeraar in actie. Maar let op: kosten die jij zelf aan eigen risico betaalt, zijn niet aftrekbaar bij de belastingaangifte. Dat is iets wat men vaak vergeet.
Ik sprak laatst met een gezin waarbij vader regelmatig kleine afspraken had bij de huisarts en specialist. Hij dacht slim te zijn door die kosten gewoon los te zetten, maar het eigen risico werd niet gebruikt in de aangifte. Daardoor werd het bedrag niet teruggevraagd, terwijl het wel mogelijk was onder de juiste voorwaarden.
Hoe werkt het eigen risico precies bij jouw zorgverzekering?
Stel: je gaat naar de specialist en die rekening is €500. Je betaalt dan de eerste €385 zelf, het vaste eigen risico, en de verzekeraar de rest. Maak je daarna nog zorgkosten in dat kalenderjaar, dan krijg je er niks meer bij. Het eigen risico geldt per kalenderjaar en begint elk jaar opnieuw. Heb je bijvoorbeeld in 2025 zorgkosten gemaakt en €150 aan eigen risico betaald, dan begint het eigen risico in 2026 weer op nul. Heel belangrijk om te weten, want hierdoor kun je overzien hoeveel je nog ‘tegoeden’ hebt voor dat jaar.
Welke zorgkosten vallen wel en niet onder het eigen risico?
| Zorgkosten met eigen risico | Zorgkosten zonder eigen risico |
|---|---|
| Bezoeken poliklinieken en ziekenhuisopnames | Huisartsbezoek en praktijkondersteuner |
| Specialistische zorg, onderzoeken en behandelingen | Verloskundige zorg en kraamzorg |
| Laboratoriumonderzoek | Zorg vanuit aanvullende verzekeringen |
| Ambulancevervoer en traumaheli | Zorg jonger dan 18 jaar |
| Psychologische zorg die onder basisverzekering valt | Hulpmiddelen in bruikleen |
| Paramedische zorg uit de basisverzekering | Thuiszorg of wijkverpleging |
Je ziet: niet alles wat je vergoed krijgt, valt onder het eigen risico. Dat onderscheid is essentieel als je je kosten wil terugvragen of aftrekken bij de belasting.
Waarom vergeet je het eigen risico vaak mee te nemen in je aangifte?
Veel mensen raken in de war door hoe de zorgverzekeraar de rekening stuurt. Soms krijg je pas maanden later of zelfs het volgende jaar te horen hoeveel eigen risico je kwijt bent. Je denkt dan dat je nooit meer geld terugkrijgt en vult het daarom niet goed in. Bij een van mijn klanten gebeurde precies dat: zij had een lang traject met GGZ-zorg en kreeg pas in het nieuwe jaar een rekening van het eigen risico. Die is ze toen vergeten op te geven, terwijl ze er recht op had.
Check je eigen risico status online
Wist je dat je bij je zorgverzekeraar vrijwel altijd online kunt zien hoeveel eigen risico je al hebt betaald? Laatst hielp ik een oudere dame die niet zo handig was met computers. Even bellen naar de verzekeraar en zij stuurden haar een overzicht op papier. Zo hou je grip en zorg je dat je geen centje mist.
Wat kun je doen om misstanden te voorkomen?
- Meld het eigen risico altijd bij je belastingaangifte, ook als het bedrag klein lijkt.
- Vraag een overzicht op bij je zorgverzekeraar van je eigen risico betalingen in het jaar.
- Overweeg een gespreide betalingsregeling voor het eigen risico als je veel zorg verwacht.
- Weet dat kosten onder het eigen risico niet aftrekbaar zijn, dus zet die apart van andere zorgkosten.
- Controleer altijd je belastingaangifte grondig, bijvoorbeeld met hulp of tips van een budgetadviseur.
Gespreid betalen van het eigen risico
Heb je een druk zorgjaar voor de boeg? Tot eind 2025 kun je een regeling treffen om het eigen risico in 10 termijnen te betalen. Zo voorkom je dat je in één keer €385 moet aftikken. Dit werkt makkelijk en voorkomt verrassingen.
Waarom je het eigen risico niet kunt aftrekken bij de belasting, maar toch slim moet omgaan met de kosten
Veel mensen denken dat ze het bedrag van het eigen risico kunnen aftrekken, maar helaas is dat niet zo. De Belastingdienst geeft duidelijk aan dat de eerste €385 van de basiszorgkosten voor je eigen rekening komt en niet aftrekbaar is. Wel kun je sommige andere zorgkosten die boven dat eigen risico uitkomen, onder voorwaarden opgeven.
Een klant vertelde me ooit dat ze dacht slim te zijn door alles te noteren zonder onderscheid te maken. Haar aangifte werd daardoor afgekeurd en ze moest alles opnieuw doen. Wees dus scherp op wat wel en niet aftrekbaar is.
Welke zorgkosten mag je wél aftrekken?
| Zorgkosten die aftrekbaar zijn | Voorbeelden |
|---|---|
| Specifieke zorgkosten boven het drempelbedrag | Medicijnen, bepaalde hulpmiddelen, extra vervoer voor medische behandeling |
| Zorgkosten die niet vergoed zijn door de basisverzekering of aanvullende verzekering | Niet-vergoede tandartskosten, dieetadvies, bepaalde behandelingen |
| Noodzakelijke kosten die je zelf hebt gemaakt | Speciale aanpassingen in huis, reiskosten naar de dokter |
Kan ik het eigen risico van mijn zorgverzekering aftrekken bij de belasting?
Nee, het verplichte eigen risico van €385 is niet aftrekbaar. Alleen zorgkosten boven dit bedrag en onder specifieke omstandigheden mag je aftrekken.
Wat gebeurt er als ik het eigen risico niet helemaal gebruik?
Je betaalt het eigen risico maar één keer per jaar. Niet-gebruikte delen komen niet te vervallen, maar je gaat er ook geen geld voor terugkrijgen.
Hoe kan ik het eigen risico verspreid betalen?
Je vraagt bij je zorgverzekeraar voor 31 december een gespreide betaalregeling aan. Zo betaal je het bedrag in tien maandelijkse termijnen.
Kan ik zien hoeveel eigen risico ik al heb betaald?
Ja, vrijwel alle zorgverzekeraars bieden een online overzicht, of je kunt telefonisch om een papieren versie vragen.
Wat is het verschil tussen eigen risico en eigen bijdrage?
Eigen risico is het vaste bedrag dat je eerst zelf betaalt bij zorg uit het basispakket. Eigen bijdrage is een apart bedrag voor specifieke zorg of hulpmiddelen, dat soms ook gevraagd wordt.